Gastblog Maaike: empathie

Empathie is een ander woord voor inlevingsvermogen: de kunde of vaardigheid je in te leven in de gevoelens van anderen. Dat klink heel vanzelfsprekend, en in de meeste gevallen is dat ook zo. Je kiest tenslotte niet voor niets voor de zorg. Mensen helpen en verplegen doet iets voor je, je voelt je nuttig en het geeft je een goed gevoel. Als je de zorg in praktijk brengt, zal je o.a. ontdekken dat er veel inlevingsvermogen van je gevraagd wordt.



De praktijk is er is om van te leren. Je past toe wat je geleerd hebt op school en al doende leer jij je ook goed in te leven in de zorgvragers. Je begrijpt dat het vervelend is om iedere dag je bloedsuikers te laten bepalen. Je begrijpt dat het vervelend is als de sonde weer verstopt zit en vervangen moet worden. Je begrijpt dat het een gênant moment voor de zorgvrager is, wanneer een katheter ingebracht wordt. Je begrijpt, want je leeft je in.

Waarom dan deze blog?

Ikzelf heb jaren in de zorg gewerkt. Na mijn ziek zijn en revalideren, betrapte ik me vaak op de gedachte: nu begrijp ik waarom die ene meneer belde als zijn sok dubbel in zijn schoen zat, of de zorgvrager die maar niet leek te accepteren dat zelfstandig lopen niet meer kon. En daarna dacht ik: wat jammer dat ik dit niet eerder wist…
Als je een tijdje meeloopt in de zorg zal je ontdekken dat je heel makkelijk een oordeel velt over je zorgvrager. Dat deed ik ook. Zo kon ik soms bijv. geïrriteerd raken, wanneer ik onderweg weer gebeld werd voor een of ander klein klusje, dat naar mijn idee best even kon wachten.

Empathie – ik heb ontdekt dat dit woord veel makkelijker gezegd is, dan toegepast. Mij inleven in de situatie, mij verplaatsen in hun zorgen. Meestal lukte dat, dacht ik. Maar nu, achteraf, blijkt dat dit heel vaak niet het geval was, want wat wist ik eigenlijk van pijn? Van beperkingen en afhankelijk zijn van hulpverleners? Kun jij je bijvoorbeeld echt voorstellen hoe het is om gewassen te worden door een vreemde, of om 22.00 uur naar bed te worden geholpen, omdat er dan tijd voor je is? Weet je echt wat dat betekent? Je ècht inleven in een zorgvrager is gewoon moeilijk! En ik verwacht heus niet dat je na het lezen van deze blog

ineens alles begrijpt. Nu ikzelf de andere kant ken, weet ik waarom die man met zijn dubbel gevouwen sok niet kon wachten met zijn belletje, en waarom zij weigerde zich neer te leggen bij een vonnis van nooit meer lopen. Ik begrijp nu dat je als zorgvrager een stuk inlevert van je persoonlijk functioneren en zelfstandigheid. Een groot stuk van je eigen regie ben je kwijt! En dan wil je gewoon geholpen worden of even je verhaal kwijt kunnen. En weer even horen wat de zuster er van vindt.

Ik wil je tot slot graag een advies geven. Als je straks stage gaat lopen, neem dan even de tijd voor de zorgvragers, laat de verpleegtechnische handelingen even voor wat ze zijn. Drink een kopje koffie met ze, leer ze kennen, vraag iets over hun familie. En vraag hoe ze het vinden om ziek en hulpbehoevend te zijn. Leer kijken naar de mens achter de zorgvrager. Het zal je veel opleveren. Beloofd!